08182018thứ 7
Cập nhật cuối:02.10.2016

HIỆN TƯỢNG EL NINO

Chúng ta đã bước sang mùa đông, mùa cuối cùng trong năm. Nó là mùa có ngày ngắn nhất và nhiệt độ thấp nhất nên thường có tuyết rơi, nhất là vùng xa xích đạo. Ở Việt Nam, mùa đông còn được gọi là mùa khô.


Tuy nhiên, mùa đông Việt Nam có sự khác biệt giữa hai miền Bắc – Nam: miền Nam hầu như không có mùa đông, còn miền Bắc lại rét cắt da cắt thịt. Mùa đông ở miền Bắc bắt đầu từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, nhiệt độ trung bình ba tháng chính đông dao động quanh ngưỡng 15,5-17,50C. Dự báo, mùa đông năm nay nhiệt độ trung bình cao hơn từ 0,5-1,50C, tương đương mức 16-190C. Đó là kết quả ảnh hưởng của El Nino.
El Nino (phát âm như "eo ni-nhô") là hiện tượng trái ngược với La Nina (tiếng Tây Ban Nha: El Niño và La Niña), là một trong những hiện tượng thời tiết bất thường gây thảm họa cho con người. El Nino trong tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là "Đứa trẻ", có ý nói đến Chúa Giêsu Hài đồng. Cứ trung bình 3-10 năm, ngư dân vùng biển tại Peru phát hiện ra nước biển ấm dần lên vào mùa đông, khoảng vài tuần trước Lễ Giáng Sinh. Đây chính là một nghịch lý, nhưng nó vẫn tồn tại có chu kì và kéo theo hiện tượng hơi nước ở biển bốc lên nhiều hơn, tạo ra những cơn mưa như thác đổ. Và ngư dân đã gọi hiện tượng này là El Nino để đánh dấu thời điểm xuất phát của nó là gần Giáng Sinh. Ngày nay, khoa học đã chứng minh được rằng hiện tượng El Nino có ảnh hưởng trên phạm vi toàn cầu và thuật ngữ El Nino dùng để chỉ hiện tượng nước biển nóng lên. Tính từ năm 1900 đến nay tổng cộng đã có 33 lần phát sinh.

Các nhà khoa học Mĩ sau khi thực hiện nghiên cứu mẫu hóa thạch của các loài cá cổ đại cách đây 5000 - 8000 năm đã phát hiện, hiện tượng El Nino có lịch sử hơn 5000 năm. Hiện nay các nhà khoa học đã phát hiện trên Trái Đất có ba nơi xuất hiện hiện tượng El Nino. Ngoại trừ Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, Đại Tây Dương cũng xuất hiện hiện tượng này. El Nino của Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương xuất hiện từ 3 - 7 năm một lần, còn Đại Tây Dương thì 12 - 18 năm mới xuất hiện một lần. Những lần xuất hiện này có lợi cho việc nghiên cứu về quy luật phát sinh của hiện tượng El Nino, đồng thời có thể dự báo các hiện tượng hạn hán, bão… phát sinh mang tính quy mô lớn và trên diện rộng.
Về nguyên nhân hình thành El Nino, đến nay các nhà khoa học vẫn chưa biết nguồn nhiệt làm mặt nước biển nóng lên xuất phát từ đâu. Hiện nay, giới khoa học đưa ra ba quan điểm: Thứ nhất là chu kì tuần hoàn khí hậu biển. Quan điểm này cho rằng sự giảm nhẹ của gió mậu dịch Đông Nam và gió mậu dịch Đông Bắc, dẫn đến dòng nóng xích đạo Thái Bình Dương chảy theo hướng Tây và dòng lạnh của Peru, dòng chảy lạnh của Califonia, nước lạnh phía Đông Thái Bình Dương do ảnh hưởng của dòng xích đạo trở nên nóng hơn, từ đó khiến nhiệt độ xích đạo Thái Bình Dương tăng lên.
Thứ hai là do tốc độ tự quay của Trái Đất chậm đi. Các nhà khoa học đã thống nhất khối thạch quyển, thủy quyển và khí quyển thành một cá thể, chỉ ra “Tốc độ tự quay giảm xuống của Trái Đất là một yếu tố quan trọng hình thành nên El Nino”
Thứ ba là nhiệt lưu bên trong Trái Đất. Học thuyết này chỉ ra mối quan hệ mật thiết giữa hiện tượng El Nino với hoạt động nứt đáy biển phía Đông Thái Bình Dương và tác dụng của núi lửa, nước nóng. Nhà khoa học Trung Quốc, giáo sư Lý Dương Kiên ứng dụng học thuyết cấu tạo tầng không khí lục địa, đưa ra sự giãn nở của Trái Đất dẫn đến tốc độ tự quay của Trái Đất giảm, tác dụng của lực quán tính khiến khối thạch quyển ở đáy biển khu vực xích đạo Thái Bình Dương nứt ra, khe hở mở rộng trong biển dẫn đến nhiệt độ nước dưới đáy biển và lượng lớn nham thạch tăng lên đã cung cấp nguồn nhiệt chủ yếu sinh ra hiện tượng El Nino.
Ở Thái Bình Dương do nhiệt độ mặt nước biển nóng lên bất thường nên một lượng lớn hơi nước bốc hơi lên và hơi nước đó bị đẩy sang phía Nam Mỹ (phía Đông Thái Bình Dương) gây mưa lớn, bão, sóng thần... dẫn tới ngập lụt. Lượng hơi đó khi quay trở sang phía châu Á (phía Tây Thái Bình Dương) thì không còn hơi ẩm nên không gây mưa mà gây hạn hán.
Ngày nay, hiện tượng El Nino xuất hiện thường xuyên hơn và sức tàn phá của nó cũng mãnh liệt hơn. El Nino xuất hiện vào khoảng năm 1982 - 1983 là lần nghiêm trọng nhất của thế kỉ XX. Nó phá vỡ nghiêm trọng đặc tính khô hạn vốn có của châu Phi, tạo nên hàng loạt đợt gió bão nghiêm trọng ở Califonia, khiến nơi đây phải đối mặt với một trận bão mạnh nhất trong suốt 75 năm trở lại đây, bão và nước lũ dâng lên ở Peru và Ecuador, khiến ở Italia hứng chịu đợt khô hạn hán lớn nhất trong vòng 200 năm trở lại đây. Đợt xảy ra hiện tượng El Nino này khiến 1.500 người thiệt mạng và kinh tế tổn thất lên đến 5 – 8 tỉ bảng Anh. Hiện tượng El Nino của năm 1992 - 1993 ảnh hưởng đến khí hậu của Bắc Mĩ, của châu Á và châu Phi, tuy nhiên mức ảnh hưởng cũng tương đối nhẹ. Nhưng hiện tượng El Nino của năm 1997 - 1998 dẫn đến 41 quốc gia trên thế giới phải chịu lũ lụt, 22 quốc gia phải chịu khô hạn, Ấn Độ và Brazil xuất hiện cháy rừng lớn. Hiện tượng El Nino còn tạo điều kiện thuận lợi cho dịch bệnh phát triển, như bệnh Great Rift xảy ra rất nghiêm trọng ở Kenya, Sumali và Ethiopia. Nó còn ảnh hưởng nghiên trọng đến Trung Quốc, lưu vực sông Trường Giang xuất hiện ba lần mưa lớn trên phạm vi rộng gây ra những đợt lũ lụt nghiêm trọng.
Còn năm 2015, theo dự báo El Nino sẽ đạt cường độ mạnh kỉ lục của năm 1997 - 1998 và kéo dài nhất trong vòng 60 năm qua, nó sẽ kéo dài đến tận mùa xuân năm 2016. Do vậy, Việt Nam sẽ có mùa đông ấm, ít ngày rét hơn mọi năm, nhiệt độ cao hơn, rét đậm rét hại không kéo dài. El Nino cũng khiến lượng mưa các vùng trong nước giảm mạnh, gây nên tình trạng thiếu nước cục bộ; khả năng xâm nhập mặn vùng cửa sông Nam Bộ sẽ cao hơn và sớm hơn; khô hạn đến sớm hơn ở Tây Nguyên và Nam Trung Bộ. Bình Thuận năm nay lượng mưa cũng thiếu hụt khoảng 50% so với hàng năm làm cho mùa mưa kết thúc sớm. Từ đầu năm 2015 đến nay, Việt Nam ghi nhận nhiều hiện tượng thời tiết bất thường. Tháng 1 ở Sapa xuất hiện mưa tuyết và băng giá, nhiệt độ thấp nhất xuống chỉ còn hơn 10C, có nơi như Sìn Hồ (Lai Châu) xuống tới -0,30C. Trong tháng 5 với hai đợt nắng nóng kỉ lục, nhiệt độ nhiều tỉnh thành miền Bắc và miền Trung vượt giá trị lịch sử.
Tuy nhiên, không phải El Nino lúc nào cũng gây tai họa cho con người. Cách đây hơn 5000 năm, khi mà hiện tượng này mới được ngư dân Peru phát hiện thì El Nino đồng nghĩa với "tin mừng". Vì nước biển lúc ấy tăng lên đủ ấm để vi sinh vật phát triển. Chúng là thức ăn cho cá biển. Nhờ thế nền đánh bắt cá của các nước ven biển Nam Mỹ phát triển mạnh. Nếu năm nào mà hiện tượng El Nino không làm cho nhiệt độ nước biển tăng lên quá cao thì năm đó sẽ có mùa cá bội thu. Ngoài ra, El Nino còn làm cho một số hoang mạc khô cằn nhất thế giới như Antacama (Nam Mỹ) có những cơn mưa lớn giúp cho thực vật tại nơi đây phát triển đáng kinh ngạc. Tiêu biểu là vào năm 2015, hoa đã nở rộ khắp Hoang mạc Antacama.


Việt Nam là một quốc gia biển ở phía Đông Thái Bình Dương nên chịu ảnh hưởng rất lớn của hiện tượng El Nino. Trong tương lai, El Nino sẽ làm tăng mức độ khô hạn ở Tây Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam. Vì vậy chúng ta cần có những hiểu biết về El Nino để hạn chế những thiệt hại mà nó gây ra. Muốn vậy, chúng ta cần phải:
Khai thác tất cả tiềm lực văn minh nhân loại để dự báo thời điểm chính xác xuất hiện, dự báo đường đi và sức công phá.
Không làm các công việc tiếp tay cho El Nino như phá rừng, thải khí cácbonic vào không khí, vì El Nino càng mạnh mẽ hơn nếu mặt đất thiếu cây xanh hay để xảy ra hiện tượng nhà kính.
Chuẩn bị những điều kiện tối thiểu để sống chung với El Nino, ví dụ như xây nhà phao tránh lũ (đối với vùng lũ lụt) hay dự trữ nước (đối với vùng khô hạn như Bình Thuận)...

 

Bingo sites http://gbetting.co.uk/bingo with sign up bonuses